Juridische implementatie van de Kaderrichtlijn Water
Quick scan evaluatie van het KRW-proces Rijn-West
Evaluatie Nationaal Waterplan
Blikopener in Leerdam
Deltaprogramma: project Deltaplan Hoge Zandgronden
Kaderrichtlijn Water: gebiedsprocessen
Op weg naar de Atlas Leefomgeving
Waterkwaliteit en drinkwaterwinning
Bodemvisie Gelderland
Begeleiding keten van projecten VROM
Kwaliteitsproject Nieuw Flevolands Peil (NFP)
75 jaar Afsluitdijk

Juridische implementatie van de Kaderrichtlijn Water
De doelstellingen van de KRW zijn vastgelegd door een wijziging van het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Deze AMvB is het sluitstuk van de implementatie van de Kaderrichtlijn Water De projectleiding was in handen van Martijn Thijssen van het Ministerie van Infrastrauctuur en Milieu DGM. Robert de Graaff van ORG-ID heeft het ministerie hierbij procesmatig ondersteund . Speciale aandacht van Robert ging hierbij uit naar de toetsing (bedrijfseffectentoets, milieutoets, Actal (administratieve lasten), praktijktoets) en de communicatie. De AMvB is zo vormgegeven dat de doelstellingen doorwerken via de waterbeheerplannen en niet, zoals bij luchtkwaliteit, via individuele besluiten van gemeenten en provincies (bestemmingsplannen, vergunningen, etc.). De doelstellingen mogen, mits in de plannen goed onderbouwd, worden verlaagd als ze niet haalbaar zijn. Op deze manier wordt voorkomen dat Nederland “op slot gaat”, zoals bij de regelgeving ter bescherming van de luchtkwaliteit het geval was. Uniek in dit proces was het uitvoeren van een gesimuleerde rechtszaak, waarin de werking van de concept-AMvB aan de hand van bezwaren tegen concrete uitgewerkte gemeentelijke uitspraken werd getoetst door advocaten en rechters.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Quick scan evaluatie van het KRW-proces Rijn-West
In juni 2008 heeft het Regionale Bestuurlijke Overleg (RBO) van Rijn West de Adviesnota “Schoon Water” vastgesteld. Deze adviesnota is opgesteld door 5 provincies, 8 waterschappen en meer dan 200 gemeenten. De nota geeft aan hoe de betrokken besturen invulling geven aan de opgave die de Kaderrichtlijn Water stelt. Hoe kijken de direct betrokkenen terug op dit proces? ORG-ID heeft de quick scan evaluatie van het planvormingsproces voor de implementatie van de KRW in het deelstroomgebied Rijn West met Bureau KLB uitgevoerd en afgerond. De resultaten zijn gepresenteerd aan de Regionale Ambtelijke en Bestuurlijke Overleggen (RBO en RAO). Uit de diverse interviews en de internetenquête bleek dat de betrokkenen enthousiast zijn over de structuur, het proces, de invulling van de rollen en de resultaten. De gebiedsprocessen en de gemeenteambassadeurs zijn goed gewaardeerd. Zij plaatsen ook kritische kanttekeningen. Zo waren de vergaderingen vaak zeer technisch inhoudelijk van aard en was het aantal betrokkenen zeer groot. De gebiedsprocessen kwamen bovendien laat op gang en de maatschappelijke organisaties konden het proces vanwege de omvang en het tempo moeilijk bijbenen. De rollen als door de betrokkenen ingevuld, waren niet altijd helder en voldoende herkenbaar. Lastige thema’s als diffuse bronnen en ruimtelijke mogelijkheden voor het verbeteren van de waterkwaliteit werden vanwege de tijdsdruk naar voren geschoven. Menigeen is zonder aanvullende actie vanuit het Rijk sceptisch over de doorwerking van de adviesnota. Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat de betrokkenen graag door willen met de succesvolle structuur en gevolgde werkwijze. Voor de uitvoeringsfase van de plannen, maar ook voor het adresseren van andere uitdagingen als waterveiligheid, klimaatbeleid en ruimtelijke ordening.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Evaluatie Nationaal Waterplan
ORG-ID (Robert de Graaff, Leo Joosten en Jack Jansen) evalueerden voor het Ministerie van Infrastructuur en Milieu DGW het proces van de totstandkoming van het Nationaal Waterplan. Hiertoe werden na het uitvoeren van een deskstudie interviews afgenomen bij direct en indirect betrokkenen. De resultaten werden besproken in een drietal rondetafelgesprekken. De eindrapportage werd, samen met de evaluatie van de implementatie van de Kaderrichtlijn Water voorgelegd en besproken in een breed bestuurlijke overleg.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Blikopener in Leerdam
In de gemeente Leerdam treedt Hans Nuiver van ORG-ID op als projectleider van BlikOpener, een project gericht op cultuurverandering van de gemeentelijke organisatie. Leerdam ontwikkelt zich in rap tempo tot een moderne, procesgestuurde organisatie. Dat vraagt veel van de medewerkers: meer klantgerichtheid, een proactief gedrag, oog voor bestuurlijke vernieuwing en veel meer projectmatig werken. De eerste resultaten van het project zijn zichtbaar: een zeer geslaagde gemeentedag, een andere aanpak van projecten, planmatig werken als dagelijks werk en bezinning van de gemeenteraad op haar rol als kaderstellende opdrachtgever. Viktor Molkenboer, burgemeester van Leerdam hierover: “…Cultuurverandering is het structureren van mensen en processen. Dat is méér dan een instrumenten aanreiken, dat is vooral toepassen, doen…” ORG-ID helpt daarbij, en niet zo zuinig ook! ….”

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Deltaprogramma: project Deltaplan Hoge Zandgronden
Klimaatverandering gaat ingrijpende gevolgen hebben voor het waterbeheer in Nederland. Om deze uitdaging aan te kunnen hebben 11 organisaties in Zuid-Nederland de krachten gebundeld in het project Deltaplan Hoge Zandgronden (DHZ). Het gaat om 2 provincies, 4 waterschappen, 2 landbouworganisaties, Staatsbosbeheer, Brabant Water en Rijkswaterstaat. ORG-ID is op verschillende momenten nauw betrokken geweest bij het op de rails zetten en doen uitgroeien van het project DHZ: • In juni 2009 organiseerden Hans Berkhuizen, Leo Joosten en Willeke van den Hoek het bestuurlijke symposium "Naar een Deltaplan Hoge Zandgronden?". Inzet was bestuurlijk agendering in de regio en aandacht van het Rijk voor de specifieke problematiek van de hoge zandgronden, met name de toenemende kans op droogte met negatieve gevolgen voor landbouw, natuur en waterbeheer. Het symposium trok 200 deelnemers en beide doelen zijn gerealiseerd. • Van januari tot juni 2010 heeft Leo Joosten de coördinatie van DHZ waargenomen. In die tijd heeft het project verticale verankering gekregen binnen het deelprogramma Zoetwater van het Deltaprogramma en horizontale verankering bij de samenwerkende organisaties. Het project is uitgegroeid tot een programma dat op integrale wijze beleid, onderzoek en pilotprojecten adresseert en daarover communiceert. • Caroline van de Veerdonk, Willeke van den Hoek en Leo Joosten organiseerden op 24 september een tweede bestuurlijk symposium met de titel "Samen aan de slag met water en klimaat!". Dit symposium, was gericht op het etaleren van de geboekte voortgang om daarmee achterbannen en nieuwe stakeholders uit te nodigen mee te gaan in de ontstane beweging. Ook bij dit symposium, met 160 deelnemers, is de doelstelling volgens de opdrachtgever gehaald. Voor dit symposium heeft Leo Joosten in samenwerking met Scheepens reclame-adviseurs de film "Samen tegen droogte" geproduceerd (Zie: http://www.aaenmaas.nl/informatie_op_maat/item_161436/item_200595/deltaplan_hoge/film_de_hoge#1719311 ).

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Kaderrichtlijn Water: gebiedsprocessen
Bij de doorvertaling van de Kaderrichtlijn Water (KRW) naar de regio hebben gebiedsprocessen, onder regie van de waterschappen, een belangrijke rol gespeeld. Per regio zijn deze gebiedsprocessen verschillend aangevlogen. Waterschap Aa en Maas heeft gekozen voor een open planproces samen met de partners gemeenten, provincie en rijk en betrokken stakeholders. Daarbij ging het niet alleen over waterkwaliteit, zoals de KRW feitelijk voorschrijft, maar integraal over alle waterthema’s. En dat is achteraf een goede keuze gebleken. Want hierdoor is de gezamenlijke wateropgave in Oostelijk Noord-Brabant voor de komende 20 jaar in beeld gekomen, inclusief benodigde maatregelen. Maatregelen, die haalbaar en betaalbaar zijn voor alle betrokken partijen, ook burgers en bedrijven. Geen luchtfietserij, maar realisme binnen de nationaal en internationaal opgelegde verplichtingen. Tegelijkertijd is het vertrouwen en de samenwerking tussen de betrokken partijen gegroeid. Dat schept vertrouwen voor de uitvoeringsfase. Hans Berkhuizen van ORG-ID heeft van medio 2007 tot medio 2008 de gebiedsprocessen bij Aa en Maas gecoördineerd.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Op weg naar de Atlas Leefomgeving
30 Oktober was een markant moment in de ontwikkeling van de Atlas Leefomgeving. Tijdens een goed bezochte bijeenkomst werd een demo-versie (de Atlas Demonstrator) getoond. De Atlas Leefomgeving is een initiatief van het Ministerie van VROM waarbij milieu- en gezondheidsinformatie op postcode-niveau met kaarten ontsloten wordt voor burgers en professionals. De informatie kan voor vele doeleinden worden gebruikt zoals bv het kopen van een huis (waar woon ik in relatief schone lucht?) of het aanleggen van een wijk door een gemeente (waar bestaat de minste geluidbelasting?). Steeds wordt gebruik gemaakt van bestaande data, die bij tal van bronhouders aanwezig is en blijft (gemeenten, provincies, milieudiensten en ook landelijke bronhouders zoals ProRail en Planbureau voor de Leefomgeving (voorheen MNP)). De ontsluiting van de data gebeurt zodanig dat de gebruiker alles in kaartvorm kan inzien via een website. RIVM is uitvoerder van dit project voor wat betreft het data- en het ict-deel. Vanuit ORG-ID is Caroline van de Veerdonk al ruim een jaar ingehuurd als projectleider. Sinds de zomer is ook Willeke van den Hoek betrokken bij het project.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Waterkwaliteit en drinkwaterwinning
Het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de openbare ruimte veroorzaakt nog steeds problemen voor de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater, met name voor de drinkwaterwinning. De bestuurlijke Regiegroep Duurzaam Terreinbeheer Openbare Ruimte onder voorzitterschap van RIWA Maas, heeft zich ten doel gesteld activiteiten die leiden tot vermindering van deze emissies aan te jagen. Een van de activititeiten die daar aan bij moet dragen is uitwisseling van kennis en informatie binnen het CROW-Kennisnetwerk Duurzaam Terreinbeheer (zie www.CROW.nl/dtb). Daarnaast wordt actief ingezet op innovaties, met name via het KRW-innovatieproject "Duurzaam Terrreinbeheer en waterkwaliteit" waarin Plant Research International van 2010-2012 samen met 50 andere organisaties werkt aan 7 verschillende innovaties op het vlak van duurzaam terreinbeheer . Vanuit ORG-ID is Leo Joosten betrokken bij alle drie deze initiatieven: hij is secretaris van de regiegroep, voorzitter van het Kennisnetwerk en trekker van de communicatie binnen het innovatieproject.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Bodemvisie Gelderland
Provincie Gelderland ontwikkelt een visie voor bodem en ondergrond. Alle relevante en beschikbare informatie (kaarten, regelgeving) komt samen in één visie. Deze bodemvisie zal leidraad zijn voor het verankeren van de bodemaspecten in de visie op de ruimtelijke ordening van Gelderland. Dit heeft belangrijke consequenties voor de provincie en de gemeenten. Vandaar dat de provincie heeft gekozen voor het doorlopen van een zorgvuldig open proces. Hiervoor heeft de provincie ORG-ID (Robert de Graaff) en Quintens (Annelies de Graaf) gevraagd als procesbegeleiders.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Begeleiding keten van projecten VROM
De provincie Flevoland, de zes Flevolandse gemeenten, Natuur en Milieu Flevoland en de Stichting Duurzaam Flevoland hebben zich tot doel gesteld om een duurzame gebouwde omgeving in Flevoland te realiseren. Deze afspraken zijn vastgelegd in een manifest. De initiatiefnemers en (45) maatschappelijke organisaties hebben zich met het programma NFP gebonden om het ‘nieuwe bouwen en wonen’ in Flevoland te realiseren.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

Kwaliteitsproject Nieuw Flevolands Peil (NFP)
De provincie Flevoland, de zes Flevolandse gemeenten, Natuur en Milieu Flevoland en de Stichting Duurzaam Flevoland hebben zich tot doel gesteld om een duurzame gebouwde omgeving in Flevoland te realiseren. Deze afspraken zijn vastgelegd in een manifest. De initiatiefnemers en (45) maatschappelijke organisaties hebben zich met het programma NFP gebonden om het ‘nieuwe bouwen en wonen’ in Flevoland te realiseren.

De doelstelling van het NFP-programma is meervoudig:

• Realiseren van een gevulde projectenportefeuille
• Aansluiting en verbinding vinden met andere (beleid)sporen binnen de provincie
• Realisatievan maatschappelijke doorwerking
• Bijdragen aan een lerende maatschappij (organisaties en individuen) Verder ontwikkelen van een sterk regionaal netwerk rond duurzaamheid
• Het programma NFP kent een aantal deelprojecten, waaronder de formulering van de bandbreedte van kwaliteit (dus de ‘basiskwaliteit en topkwaliteit’).

Het project ‘Kwaliteit naar Nieuw Flevolands Peil’ beoogt de competenties, inzet en enthousiasme van de bewoners optimaal te benutten en duurzaamheid te integreren in reguliere activiteiten. ORG-ID heeft in 2007 het projectleiderschap vervuld (Jack Jansen). Een van de behaalde resultaten is de werkset Bouwen en Wonen; een integraal afwegingskader voor kwaliteit. Deze werkset maakt zowel de ontwikkeling als de beoordeling van duurzame bouwprojecten mogelijk voor de drie gebruikersgroepen: bestuur, marktpartijen en consumenten.

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten

75 jaar Afsluitdijk
Het 75-jarig jubileum van de Afsluitdijk was aanleiding voor de Vereniging Behoud IJsselmeer om drie symposia te organiseren over de toekomst van het IJsselmeergebied. Het eerste symposium ging over mogelijke scenario’s bij herstel van het estuarium. De mogelijkheden werden vanuit verschillende perspectieven belicht door jonge ambtenaren van de betrokken ministeries, door natuur- en milieuorganisaties, vanuit economisch perspectief en door Rijkswaterstaat. Ruim 150 mensen namen deel aan deze geanimeerde bijeenkomst, die werd gehouden in het sfeervolle Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Hans Nuiver van ORG-ID trad op als dagvoorzitter en prikkelde de aanwezigen met vragen en stellingen.
Hans speelt deze rol steeds vaker, onder meer bij de bestuurlijke conferenties ten behoeve van de implementatie van de Kaderrichtlijn Water en provinciale bijeenkomsten over Leren voor Duurzame ontwikkeling

Terug naar overzicht voorbeeldprojecten