Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water
Handreiking ruimtelijke planprocessen en waterkwaliteit
Visieontwikkeling waterschappen
Kaderrichtlijn Water: gebiedsprocessen
Deltaprogramma: project Deltaplan Hoge Zandgronden

Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water
De Kaderrichtlijn Water is in Nederland geïmplementeerd via de diverse waterplannen onder de Waterwet. De juridische implementatie heeft plaatsgevonden met het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water onder de Wet Milieubeheer. Dit besluit geeft normen voor de chemische en ecologische toestand van oppervlakte- en grondwaterlichamen. De AMvB implementeert de GET, GCT, GKT (als milieukwaliteitseis) en de trendbenadering van de Grondwaterrichtlijn (GWR). Verder wordt het juridisch kader gegeven waarbinnen afleiding van de doelstellingen voor sterk veranderde en kunstmatige wateren moet worden vastgesteld. Ook wordt de juridische basis voor de toepassing van de uitzonderingen geregeld. Robert de Graaff is in de periode 2007-2010 betrokken geweest als procesbegeleider van dit ingewikkelde maar succesvolle traject. De AMvB werd door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu DGM (projectleider Martijn Thijssen) voorbereid in nauwe samenwerking met de DGW, ELI en met IPO, VNG en de UvW. Verder vond afstemming plaats met de RAO’s, VNO-NCW en VEWIN. Robert de Graaff was direct betrokken bij de communicatie en diverse wetgevingstoetsen waaronder de praktijktoets en de afstemming met de planvormingsprocessen.

Handreiking ruimtelijke planprocessen en waterkwaliteit
De Europese Kaderrichtlijn Water is in Nederland geïmplementeerd (juridisch en in planvorming). De Waterwet en de Wet Milieubeheer vormen hiervoor de wettelijke basis. Veel maatregelen zijn ruimtelijk relevant. Deze maatregelen worden geïmplementeerd langs het spoor van de Wet ruimtelijke ordening. Gemeenten en waterschappen moeten bestuurlijk samenwerken bij het realiseren van de wateropgaven. Wanneer deze samenwerking niet goed gebeurt, is het mogelijk dat ruimtelijke besluiten als bestemmingsplannen met succes door derden worden aangevochten. Een handreiking was nodig om dit complexe samenspel tussen provincies, gemeenten en waterbeheerders inzichtelijk te maken. ORG-ID (Robert de Graaff) heeft Garmt Arbouw (VROM/LOK) ondersteund bij het maken van de handreiking. Hij deed dit in de rollen van procesbegeleider, penvoerder en opsteller van de handreiking. De handreiking is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met V&W, IPO, UvW, VNG, individuele gemeenten en waterschappen.

Visieontwikkeling waterschappen
Willem Koerselman ondersteunde het Waterschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) en Waterschap Rijn en IJssel  bij het ontwikkelen van een nieuwe visie en strategie om die te realiseren. Daarbij is gebruik gemaakt van het instrument scenarioplanning. Startpunt van de strategische expeditie vormden vier Jules Verne-achtige maatschappijbeelden ('context-scenario's') die schetsen welke ontwikkelingen er (mogelijk) op de watersector afkomen. In werkconferenties is vastgesteld wat  ze betekenen voor het waterschap. We keken naar kansen en bedreigingen, nieuwe taken en diensten, benodigde deskundigheid en competenties. Dit levert vier schetsontwerpen van het waterschap organisatie, elk daarvan optimaal toegesneden op één scenario. Daarbij is natuurlijk ook rekening gehouden met de huidige en gewenste identiteit van het waterschap (sterken, zwakten, kernwaarden, etc.). Vervolgens convergeerden we naar een blauwdruk van kerntaken en werkprocessen die in alle vier de scenario's voldoet.

Kaderrichtlijn Water: gebiedsprocessen
Bij de doorvertaling van de Kaderrichtlijn Water (KRW) naar de regio hebben gebiedsprocessen, onder regie van de waterschappen, een belangrijke rol gespeeld. Per regio zijn deze gebiedsprocessen verschillend aangevlogen. Waterschap Aa en Maas heeft gekozen voor een open planproces samen met de partners gemeenten, provincie en rijk en betrokken stakeholders. Daarbij ging het niet alleen over waterkwaliteit, zoals de KRW feitelijk voorschrijft, maar integraal over alle waterthema’s. En dat is achteraf een goede keuze gebleken. Want hierdoor is de gezamenlijke wateropgave in Oostelijk Noord-Brabant voor de komende 20 jaar in beeld gekomen, inclusief benodigde maatregelen. Maatregelen, die haalbaar en betaalbaar zijn voor alle betrokken partijen, ook burgers en bedrijven. Geen luchtfietserij, maar realisme binnen de nationaal en internationaal opgelegde verplichtingen. Tegelijkertijd is het vertrouwen en de samenwerking tussen de betrokken partijen gegroeid. Dat schept vertrouwen voor de uitvoeringsfase. Hans Berkhuizen van ORG-ID heeft van medio 2007 tot medio 2008 de gebiedsprocessen bij Aa en Maas gecoördineerd.

Deltaprogramma: project Deltaplan Hoge Zandgronden
Klimaatverandering gaat ingrijpende gevolgen hebben voor het waterbeheer in Nederland. Om deze uitdaging aan te kunnen hebben 11 organisaties in Zuid-Nederland de krachten gebundeld in het project Deltaplan Hoge Zandgronden (DHZ). Het gaat om 2 provincies, 4 waterschappen, 2 landbouworganisaties, Staatsbosbeheer, Brabant Water en Rijkswaterstaat. ORG-ID is op verschillende momenten nauw betrokken geweest bij het op de rails zetten en doen uitgroeien van het project DHZ:

• In juni 2009 organiseerden Hans Berkhuizen, Leo Joosten en Willeke van den Hoek het bestuurlijke symposium "Naar een Deltaplan Hoge Zandgronden?". Inzet was bestuurlijk agendering in de regio en aandacht van het Rijk voor de specifieke problematiek van de hoge zandgronden, met name de toenemende kans op droogte met negatieve gevolgen voor landbouw, natuur en waterbeheer. Het symposium trok 200 deelnemers en beide doelen zijn gerealiseerd.
• Van januari to juni 2010 heeft Leo Joosten de coördinatie van DHZ waargenomen. In die tijd heeft het project verticale verankering gekregen binnen het deelprogramma Zoetwater van het Deltaprogramma en horizontale verankering bij de samenwerkende organisaties. Het project is uitgegroeid tot een programma dat op integrale wijze beleid, onderzoek en pilotprojecten adresseert en daarover communiceert.

Caroline van de Veerdonk, Willeke van den Hoek en Leo Joosten organiseerden op 24 september een tweede bestuurlijk symposium met de titel "Samen aan de slag met water en klimaat!". Dit symposium, was gericht op het etaleren van de geboekte voortgang om daarmee achterbannen en nieuwe stakeholders uit te nodigen mee te gaan in de ontstane beweging. Ook bij dit symposium, met 160 deelnemers, is de doelstelling volgens de opdrachtgever gehaald. Voor dit symposium heeft Leo Joosten in samenwerking met Scheepens reclame-adviseurs de film "Samen tegen droogte" geproduceerd (Zie: http://www.aaenmaas.nl/informatie_op_maat/item_161436/item_200595/deltaplan_hoge/film_de_hoge#171931).